Li bakurê welêt yekem kesê xwediyê pîlaqa bi kurdî MEHMÛD QIZIL - 9 April 2011 - Blog - Personal site
Main Registration

Login

Welcome Guest | RSSSaturday, 2016-12-10, 9:20 PM
Menu du site

Tag Board
50

Our poll
sitenin orani nasil
Total of answers: 12

Statistics

Total online: 1
Guests: 1
Users: 0

Blog
Main » 2011 » April » 9 » Li bakurê welêt yekem kesê xwediyê pîlaqa bi kurdî MEHMÛD QIZIL
10:18 PM
Li bakurê welêt yekem kesê xwediyê pîlaqa bi kurdî MEHMÛD QIZIL


Gava ‘Cembelî’, ‘Ciwaniyê’, ‘Wekîlên Me’ û "Lîdero’ tê gotin ew tê bîra me

Li bakurê welêt yekem kesê xwediyê pîlaqa bi kurdî

MEHMÛD QIZIL

Salihê Kevirbirî

Ne şaş bim sala 1998 an 1999 bû. Me li Beyogluya Stenbolê Rojnameya "Azadiya Welat” derdixist û di rojeke havînê de li me qesidî bû. Wê wan rojan konsera wî li Navenda Çanda Mezopotamyayê (NÇM) pêk bihata. Ligel ku "mêrê berê yê civat û caqiyên giran” bû, heyecaneke mezin xwe lê rapêça bû. Dema ku min sedema vê yekê jê pirsî bû, bersiveke weha dabû min: "Birazî, rast e ku 35-40 sal berê min destpê kir xem û keserên miletê xwe bi deng û awaza xwe pêşkêş kir, lê belê ev demeke dirêj e ku min navber dabûyê, ezê derkevim hafa kurdan û kilamên xwe bibêjim, lê çawa ku roja yekem a kilamgotina min be, bi heyecan im…”

Ev xemxur û dilzîzê zargotin û kilambêjiya kurdî Mehmûd Qizil bixwe bû. Min di civatên mezinên xwe yên li gund pirî caran navê wî bihîstibû, lê va ye bi tevahiya heybeta xwe li pêşberî min bû. Coşî û bextewariya min a wê rojê bêpayan bû. Me li avahiya rojnameyê maweyeke xweş pê re borandibû. Piştî xwarina nîvro û çaya qaçax destê xwe biribû ber guhê xwe û "kurtekonsêrek” pêşkêşî me kiribû: "Cembelî û Binefşa Narîn”, "Ciwaniyê” û "Wekîlên Me” çend kilam bûn ku wê rojê ji me re strabû.

Baş tê bîra min. Min doza kilama "Lîdero” jê kiribû ku li ser Dr. Yusuf Azîzoglu çêkiribû. Azîzoglu Wezîrê Tendirûstiyê bû û li gorî gotina Apê Mehmûd, "Dostê Feqîran” bû. Wê rojê û çend roj paşê jî, li konsera wî me bi dilekî geş guh dabû vê kilamê:

"Lîdero lîdero lîdero lîdero /Lîdero qurban li me dabû stêrka salê, stêrka sibê / Lîdero qurban li me dabû stêrka salê, stêrka vê xurbetê / Ezîzoxlî mehkî berê îstîfa dîlekca xwe da Enqerê, li Reîsiya Cimhûriyetê / Heyfa min nayê li wê yekê / Heyfa min tê bi wê yekê /Di welatê me de bila piştî Babê Murado, kesek ranebe neke dawa siyasetê /Lîdero lîdero, bê lîdero ez nemînim li dinyayê / Heta sax bim li dewrana dinyayê / Lîderekî mîna Ezîzoxlî, Babê Murado tucarî nayê Turkiyayê...”

Şayanê gotinê ye ku kilama "Lîdero" bi taybetî li herêma Diyarbekir û Xerzan di nava gel de bûye benişt û li ser zimanan geriyaye.

Min jê re gotibû; "Apê Mehmûd, de ka em gotûbêjek pêk bînin.” Gotibû; "Serçavan!.” Me teyba dengirtinê û çaya xwe danîbû ber xwe û dest bi sohbeteke xweş kiribû. Niha bala xwe didimê 12 sal di ser re derbas bûne. Paşê çend carên din, hem li Stenbolê, hem jî li Diyarbekirê em li hev qesidîn. Min her dipirsî, Xwedê jê razî, bi rûkenî dibersivand.

De bifermin, em hinek xwe berdin nav jiyana wî ya hinek têrkeser, hinek jî têrxweş...

Mehmûd Qizil, di sala 1939'an de li Diyarbekirê hatiye dinyayê û vê gavê jî, jiyana xwe li wê derê didomîne. Li gorî ku ew dibêje, di sala 1965'an de bi awayekî profesyonelî, ji bo dengbêjiyê dest bi xebatê kiriye û di heman salê de pîlaq ango sêlika xwe ya 45'î derxistiye. Dengbêj Qizil, heta sala 1974'an bi rêk û pêk karê xwe yê dengbêjiyê domandiye û heta wê mêjûyê 53 heb sêlikên 45'î derxistiye. Li hêla din şayanî gotinê ye ku Mehmûd Qizil, li bakurê Kurdistanê yekem kes e ku pîlaqa bi kurdî çêkiriye. Dîsa li gorî gotina wî, Eyşe Şana dengzêrîn, piştî wî bi salekê pîlaqa xwe derxistiye.

Qzil, ji sala 1974'an heta 1999'an ji ber hin sedemên ku naxwaze bibêje, dest ji kar û barê dengbêjiyê berdide. Qizil, di dawiya sala 1999'an de, 'rojiya xwe’ ya strangotinê xera dike û bi navê "Ax Ciwaniyê" kaseteke nû derdixe.

Mehmûd Qizil, di dengbêjiya Diyarbekir û derdora wê de bi tena serê xwe ekolek e. Di nav kilam û gotinên Mehmûd Qizil de, ligel xemgînî, evîndarî û hesreta welêt; dijberî ango muxalefeteke xurt jî tê dîtin. Ev muxalefet û dijberî, ne bi tenê ji bo bindestiya hezar salan e; her wiha wî her daîm tîrên xwe arasteyî beg, şêx û axayên herêmê ku xwîna gel mijandine, kiriye. Tu car nebûye stûxwar û bendewarê van mijokan. Jixwe cudatiya di navbera Mehmûd Qizil û beşek ji dengbêjên herêmê jî, ev bixwe ye.

Bi rastî jî, dengbêjên neteweyî ku ji bo derd û kesera gel û welatê xwe stirîne ne di nav de, bi sedan sal in ku dengbêj ne ji bo gel, lê ji bo ku dil û ruhên "begler û axaleran” rehet bikin, kilam rêstine û gotine. Her dem bûne mêvanê wan û li dîwanxane û odeyên gundan; begler, axaler û şêxleran, bi qasî heft qatên asîmanan bilind kirine.

Mehmûd Qizil, carinan berê xwe daye, wekîl ango parlamanterên gel (!). Ew di kilama xwe ya bi navê "Wekîlên Me" de wiha davêje ser wekîlên gel:

"Gelî xwişk û bira derdê me pir e / Derdê me giran e, çavê me kor e / Hiş û aqil li serê me nemane / Welehî em nas nakin însan e /Me dixapînin, em rayê xwe didin wan e / Dibên emê bibin miletwekîlî herin Enqerê / Ji boyî daw û dozên giran e / We bikin xwediyê febrîqe, av û elektrîk / Rê û cadê, doxtor û xestexanan e / Vekin deriyê hepsan e / Bînin efûya firar û mehkûm û qeşxûran e / We xilas kin ji îşê Alman e / Diherin li Enqerê rûdinên li qoltixan / Enîşkên xwe didin ser masan e / Dibên gel û hevalan hetanî car salan / Tu kar û îşê me bi gundiyan û feqîran nemane / Emê îşev herin kîjan saz û bar û pavyonan e / Gunê me temaman di stûyê miletwekîlan e / Omîda feqîran li jor maye Rebê Rehman e / Nalîna dilê min gelî xwişk û bira / Kesera dilê min xelqê gunda ne..."

Qizil, carinan jî, bûye heval û hogirên lawir û heywanên bê zar û ziman. Apê Mehmûd, di kilama xwe ya bi navê "Embargoya Heywanan" de jî wiha dibêje:

"Axx lo dilo eywane xweş eywane / Îro roja begler û şêx û axan e / Temamî bûne xwediyê bîna û dayîran e / Bûne xwediyê motor û texsiyê Mersedesan / Erdan û milkan e / Dixebitînin feqîr û gundiyan weka hêsîran û kolan e / Semedê xatirê welcekekî zekatê malê xwe dane / Emborgo danîne ser heywanên bê zar û bê ziman e / Ay dilo hey wayê hey wayê hey wayê / Lo dilo hey wayê dilo hey wayê hûnê temamî werin..."

rojnameger@hotmail.com

Salihê Kevirbirî

Views: 388 | Added by: volongoto | Rating: 0.0/0
Total comments: 0
Name *:
Email *:
Code *:
Search

Calendar
«  April 2011  »
SuMoTuWeThFrSa
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Entries archive

Site friends
  • bedava site yapimi

  • AGAHI
    Newroz Piroz Bè
    Tavsançali.ucoz.com
    Panoya Agahi
    Céjna Qurbanè Piroz Bé



    Tavsançali.ucoz.com
    Copyright MyCorp © 2016